Từ tem "quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa" đến "Bàng vuông"

Ngày 2-4, tại TP. Nha Trang, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức phát hành bộ tem “Bàng vuông”.

Chuyện về tem Hoàng Sa, Trường Sa

Với giới sưu tập, tem về biển đảo là một đề tài rất hấp dẫn, đặc biệt là tem có hình ảnh hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Ngày 19-1-1988, Tổng cục Bưu điện phát hành bộ tem “Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” với 2 mẫu tem khuôn khổ 43 x 32mm, do họa sĩ Trần Lương thiết kế. Trong đó, mẫu tem mệnh giá 10 đồng/tem vẽ chiếc thuyền 3 cánh buồm lướt biển căng gió, hình ảnh người lính Hải đội nhà Nguyễn tay cầm mái chèo, miệng thổi tù và bằng ốc biển; phần chân tem chạy dòng chữ đậm “Đội Hoàng Sa thế kỷ XVII, XVIII”, kèm theo trên tem còn chạy dòng chữ “Tháng 3 đi, tháng 8 về...”. Mẫu tem mệnh giá 100 đồng/tem in hai bản đồ cổ, chân tem chạy dòng chữ đậm “Hoàng Sa và Trường Sa trong các bản đồ cổ”. Nhà sưu tập tem Phạm Khánh Hồng cho biết: “Bên trái tem là bản đồ của nhà hàng hải Hà Lan tên Jan Huyghen van Linschoten (1563 - 1611) vẽ 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam hình lá cờ đuôi nheo với tên I. de Pracel; phần bản đồ nhỏ bên phải tem là bản đồ Việt Nam thời Nguyễn mang tên “Đại Nam nhất thống toàn đồ”, với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông được vẽ thành một dải 29 hòn đảo với tên chung “Hoàng Sa, Vạn Lý Trường Sa”. Đến nay, đây là bộ tem duy nhất của Bưu chính Việt Nam tập trung thể hiện hình ảnh hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.



Theo ông Phạm Khánh Hồng, ngày 4-3-1988, chỉ sau 2 tháng bộ tem bưu chính này được phát hành, Bưu điện Phú Khánh đã nhận được bức thư của ông Gregon Schwirtz - nhà sưu tập tem người Cộng hòa Dân chủ Đức (cũ) muốn hỏi mua bộ tem bưu chính “Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” của Việt Nam và xin dấu nhật ấn của Bưu điện Trường Sa (được thành lập năm 1985, đặt tại Cam Ranh). Ông Vũ Cận - Giám đốc Bưu điện tỉnh cùng ông Hồng đã hỏi ý kiến Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và đã được sự ủng hộ nhiệt tình. Sau đó, Bưu điện tỉnh đã cử nhân viên mang bì thư dán bộ tem “Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” vào Cam Ranh để chụp ảnh bưu cục Trường Sa và đóng dấu nhật ấn bưu cục trên bì thư rồi gửi qua Đức cho ông Gregon Schwirtz. Sau đó, nhà sưu tập người Đức đã viết thư hồi âm, trong thư ông cảm ơn sự giúp đỡ của Bưu điện tỉnh, bày tỏ sự quan tâm đến diễn biến căng thẳng tại quần đảo Trường Sa, mong muốn vấn đề của quần đảo này sẽ được giải quyết bằng các giải pháp hòa bình, để cuộc sống ở đảo được yên ổn, đất nước Việt Nam được bình yên. Ông cũng mong muốn được tiếp tục trao đổi tem, thư với các nhà sưu tập của Việt Nam, gửi tặng một số album đựng tem thư, một số tấm thiếp FDC… “Việc tem về Hoàng Sa, Trường Sa được gửi đến bạn bè quốc tế ngay trong năm 1988, thời điểm bộ tem mới ra mắt giới sưu tập tem là một điều hết sức ý nghĩa, góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo này”, ông Hồng bày tỏ.



Theo đề nghị của UBND tỉnh, Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã thực hiện bộ tem bàng vuông, phát hành tại TP. Nha Trang ngày 2-4, nhân dịp kỷ niệm 41 năm ngày giải phóng Nha Trang - Khánh Hòa. Bộ tem “Bàng vuông” do họa sĩ Nguyễn Du và Đỗ Lệnh Tuấn thiết kế, có khuôn khổ 43 x 32mm; gồm 2 mẫu với mệnh giá 3.000đ và 6.000đ và 1 block thể hiện vẻ đẹp của hoa bàng vuông, sức sống mãnh liệt của cây bàng vuông giữa ngàn bão tố phong ba. Vượt qua sự khắc nghiệt của thời tiết, bàng vuông luôn xanh mướt một màu, kiên cường như quân dân trên quần đảo Trường Sa. Để thực hiện bộ tem này, cuối năm 2015, họa sĩ Đỗ Lệnh Tuấn đã vào Khánh Hòa xem bàng vuông nở hoa để thiết kế mẫu.


Tem “Bàng vuông” được phát hành ngày 2-4-2016 tại Nha Trang

Bà Ung Thị Vân - Phó Giám đốc Bưu điện tỉnh cho biết, cùng với việc phát hành tem “Bàng vuông”, ngành Bưu điện còn bán các ấn phẩm sưu tập tem như: bưu thiếp Trường Sa, bưu thiếp bàng vuông, phong bì FDC, FDC bàng vuông, tờ gấp, khung tranh tem, album tem… Tại lễ phát hành, Bưu điện tỉnh tổ chức quầy phục vụ đóng dấu ngày phát hành đầu tiên của bộ tem “Bàng vuông”; nhận việc đóng dấu nhật ấn ngày 2-4-2016 tại Bưu điện văn hóa Trường Sa và Sinh Tồn (dự kiến sẽ chuyển trả cho khách hàng sau 1 tháng). Sau ngày 2-4, Bưu điện Trung tâm Nha Trang (số 1 Pasteur, TP. Nha Trang) sẽ tiếp tục nếu khách hàng có nhu cầu đóng dấu nhật ấn Bưu điện văn hóa Trường Sa và Sinh Tồn.

Việc bàng vuông (tên khoa học là Barringtonia Asiatica, được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam), loại cây được xem như biểu tượng của Trường Sa được chọn làm mẫu tem là niềm tự hào của quân và dân huyện đảo Trường Sa. Đồng thời, điều này cũng thể hiện tình cảm của cả nước với huyện đảo Trường Sa theo đúng tinh thần “Trường Sa vì cả nước, cả nước vì Trường Sa”.