Tư duy kiến tạo - “chìa khóa mềm” để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

Tư duy kiến tạo - “chìa khóa mềm” để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

• Bởi Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Khánh Hòa
• 28/05/2026 06:41:10
• 12 lượt xem
• 0 lượt thích
• 0 bình luận

Đặt vấn đề

Trong bối cảnh không gian mạng trở thành môi trường chủ yếu, thường xuyên tác động đến tư tưởng, tình cảm, định hình và chi phối nhận thức xã hội, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước những yêu cầu mới cả về nội dung và phương thức thực hiện. Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận hiện nay không chỉ là sự phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, mà thực chất là cuộc cạnh tranh quyết liệt về khả năng chiếm lĩnh, định hướng và dẫn dắt nhận thức xã hội trong một môi trường thông tin đa chiều, phức tạp và biến động hết sức nhanh chóng.

Thời gian gần đây, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị đã triệt để lợi dụng không gian mạng để gia tăng chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng với nhiều phương thức tinh vi, biến đổi nhanh và có tính “ngụy trang” cao. Không chỉ dừng lại ở việc tung tin sai sự thật, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, các đối tượng còn sử dụng thủ đoạn “diễn giải lại”, “bẻ cong khái niệm”, từng bước làm lệch lạc nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và quần chúng. Các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ công khai phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn chuyển sang các hình thức tinh vi hơn như “phi chính trị hóa” Quân đội, tuyệt đối hóa “tự do học thuật” một cách cực đoan, hay núp bóng “góp ý xây dựng” để xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng. Nguy hiểm hơn, một số luận điệu còn khai thác những hạn chế, yếu kém trong thực tiễn để quy kết bản chất chế độ, từ đó gieo rắc hoài nghi, làm xói mòn niềm tin trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Trong bối cảnh đó, ở nhiều trường hợp, cách tiếp cận phổ biến vẫn còn thiên về bị động phản ứng, xử lý tình huống, chưa theo kịp sự vận động nhanh của môi trường thông tin hiện đại. Hoạt động đấu tranh còn thiếu tính hệ thống và chiều sâu, việc chủ động xây dựng, định hướng và lan tỏa các giá trị tích cực chưa được quan tâm đúng mức. Điều này dẫn đến thực trạng không ít hoạt động bảo vệ vẫn ở thế “đi sau”, đối phó với những tác động đã xảy ra, thay vì chủ động định hình nhận thức xã hội ngay từ đầu.

Từ đó, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ tư duy “bảo vệ” theo nghĩa truyền thống sang tư duy kiến tạo, tức là chủ động xây dựng, dẫn dắt và lan tỏa các giá trị đúng đắn, hình thành nền tảng niềm tin xã hội vững chắc từ bên trong. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về phương thức, mà là sự chuyển đổi về cách tiếp cận, từ bị động sang chủ động, từ xử lý sang phòng ngừa, từ đối phó sang dẫn dắt. Nói cách khác, trong điều kiện hiện nay, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ thực sự hiệu quả khi được đặt trên nền tảng của một tư duy kiến tạo chủ động và có định hướng chiến lược.

Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Khánh Hòa tập huấn công tác 35 và diễn tập đấu tranh, ngăn chặn, xử lý thông tin xấu độc trên internet, mạng xã hội

1. Nội dung của tư duy tiếp cận chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay

Cùng với quá trình đổi mới tư duy lãnh đạo và phương thức quản trị quốc gia, nhận thức của Đảng ta về vai trò của tư duy kiến tạo ngày càng được làm rõ và phát triển. Từ chỗ nhấn mạnh chức năng quản lý, điều hành, tư duy lãnh đạo từng bước chuyển sang coi trọng vai trò định hướng, dẫn dắt và tạo lập môi trường phát triển, điều này được thể hiện rõ trong các quan điểm về xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, phát huy sức mạnh nội sinh và chủ động thích ứng với bối cảnh mới.

Trong lĩnh vực tư tưởng, sự chuyển biến này càng trở nên cấp thiết khi không gian thông tin ngày càng mở, đa chiều và khó kiểm soát theo các phương thức truyền thống. Thực tiễn đặt ra yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng các biện pháp hành chính hay phản bác trực diện, mà phải tiếp cận theo hướng chủ động kiến tạo, xây dựng, định hình và lan tỏa hệ giá trị đúng đắn, tạo nền tảng niềm tin bền vững trong xã hội.

Thứ nhất, chuyển từ “phản bác cái sai” sang “xây dựng và lan tỏa cái đúng” như trục trung tâm.

Trong cách tiếp cận truyền thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chủ yếu được triển khai thông qua việc nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch. Tuy nhiên, trong điều kiện không gian thông tin mở và đa chiều hiện nay, cách tiếp cận này bộc lộ những giới hạn nhất định, khi cái sai có thể liên tục biến đổi, lan truyền nhanh và khó kiểm soát. Tư duy kiến tạo vì vậy đặt trọng tâm vào việc chủ động xây dựng, củng cố và lan tỏa hệ giá trị đúng đắn, khoa học, có sức thuyết phục cao, qua đó hình thành nền tảng nhận thức tích cực và ổn định trong xã hội.

Thực chất, đây là quá trình chuyển từ “chống” sang “xây”, lấy xây làm cơ sở để chống; từ xử lý biểu hiện sang kiến tạo nền tảng. Khi cái đúng được định hình rõ ràng, truyền tải nhất quán và thẩm thấu sâu rộng, nó sẽ trở thành “hệ miễn dịch tư tưởng”, giúp cán bộ, đảng viên và quần chúng chủ động nhận diện, sàng lọc và đề kháng trước các thông tin sai lệch. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ phản bác, mà trước hết là quá trình kiến tạo và củng cố niềm tin một cách bền vững.

Thứ hai, chuyển từ bị động xử lý thông tin sang chủ động định hướng và dẫn dắt nhận thức xã hội.

Trong điều kiện môi trường thông tin biến động nhanh, đa nguồn và khó kiểm soát, cách tiếp cận thụ động, chờ phát hiện thông tin xấu rồi mới xử lý đã  không còn đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Tư duy kiến tạo đòi hỏi phải chuyển sang trạng thái chủ động, đi trước một bước trong nhận diện và dự báo các xu hướng thông tin có khả năng tác động đến tư tưởng xã hội. Trên cơ sở đó, chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có định hướng rõ ràng, góp phần định hình nhận thức ngay từ giai đoạn đầu.

Thực chất, đây là sự chuyển dịch từ “phản ứng” sang “dẫn dắt”, từ xử lý hệ quả sang kiểm soát từ nguyên nhân. Khi thông tin chính thống được cung cấp sớm, nhất quán và có sức thuyết phục, nó không chỉ làm giảm “đất sống” của thông tin sai lệch, mà còn tạo thế chủ động trong định hướng dư luận xã hội. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng trong bối cảnh hiện nay không thể chỉ dừng ở việc xử lý cái đã xảy ra, mà phải là quá trình chủ động kiến tạo và dẫn dắt nhận thức một cách liên tục, có hệ thống.

Thứ ba, chuyển từ cách tiếp cận đơn tuyến sang xây dựng hệ sinh thái truyền thông tư tưởng đa chiều, đồng bộ.

Trong điều kiện không gian thông tin mở, đa nền tảng và tương tác liên tục, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dựa vào các kênh tuyên truyền đơn lẻ, tách rời. Cách tiếp cận đơn tuyến, thiếu liên kết dễ dẫn đến tình trạng thông tin phân tán, thiếu nhất quán và hạn chế khả năng lan tỏa. Tư duy kiến tạo đặt ra yêu cầu phải thiết kế và vận hành một hệ sinh thái truyền thông tư tưởng tổng thể, trong đó các kênh như báo chí, xuất bản, không gian mạng, giáo dục, đào tạo và các thiết chế văn hóa - xã hội được kết nối chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau.

Thực chất, đây là sự chuyển dịch từ “truyền đạt” sang “kiến tạo môi trường”, nơi thông tin chính thống không chỉ được phát ra mà còn được củng cố, lặp lại và lan tỏa qua nhiều tầng nấc, nhiều hình thức khác nhau. Khi các thành tố trong hệ sinh thái vận hành đồng bộ, chúng sẽ tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, góp phần định hình nhận thức xã hội một cách sâu rộng và bền vững. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng không còn là hoạt động riêng lẻ của từng lực lượng, mà là quá trình phối hợp tổng thể, có thiết kế và điều phối thống nhất.

Thứ tư, chuyển từ “quản lý thông tin” sang “quản trị nhận thức” trên cơ sở dữ liệu và công nghệ.

Trong môi trường số, nơi dòng chảy thông tin diễn ra liên tục, đa chiều và khó kiểm soát theo phương thức truyền thống, việc dừng lại ở “quản lý thông tin” theo nghĩa hành chính không còn đủ để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng. Tư duy kiến tạo đặt ra yêu cầu phải chuyển sang “quản trị nhận thức”, tức là tác động có chủ đích, có cơ sở khoa học vào quá trình hình thành, biến đổi và củng cố niềm tin xã hội.

Điểm cốt lõi của sự chuyển dịch này là khai thác hiệu quả dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong phân tích hành vi, xu hướng tiếp nhận thông tin của các nhóm đối tượng. Trên cơ sở đó, hoạt động tuyên truyền không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin, mà được thiết kế theo hướng “đúng đối tượng, đúng thời điểm, đúng nội dung và đúng phương thức”, nâng cao khả năng thuyết phục và lan tỏa.

Thực chất, đây là bước phát triển từ quản lý hành chính sang quản trị thông minh, từ phản ứng cảm tính sang điều hành dựa trên bằng chứng. Khi dữ liệu trở thành nền tảng và công nghệ trở thành công cụ, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ nâng cao được tính chính xác, tính dự báo và khả năng thích ứng, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu của cuộc đấu tranh tư tưởng trong điều kiện mới.

Thứ năm, chuyển từ vai trò “triển khai” sang vai trò “kiến tạo” của các chủ thể tham gia.

Tư duy kiến tạo đòi hỏi phải tái định vị vai trò của các chủ thể trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Nếu trước đây, hoạt động chủ yếu dừng lại ở việc tổ chức triển khai các chủ trương, nghị quyết theo hướng “truyền đạt - thực hiện”, thì trong bối cảnh mới, cán bộ phải thực sự trở thành chủ thể kiến tạo, tức là người thiết kế định hướng, dẫn dắt quá trình hình thành và lan tỏa các giá trị tư tưởng trong thực tiễn.

Điều đó không chỉ thể hiện ở năng lực tổ chức thực hiện, mà còn ở khả năng định hình môi trường tư tưởng, xây dựng cơ chế vận hành phù hợp và khơi dậy động lực tham gia của các lực lượng. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên cần được phát huy như một “tác nhân lan tỏa” trong không gian xã hội và không gian mạng, chủ động chia sẻ, bảo vệ và củng cố các giá trị đúng đắn. Chính sự chuyển biến này sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp, đưa công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ hoạt động mang tính tổ chức sang một quá trình xã hội hóa rộng rãi, có chiều sâu và tính bền vững cao.

Tóm lại, tiếp cận tư duy chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là sự điều chỉnh về phương thức, mà là sự chuyển biến căn bản về cách nhìn nhận và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Từ trọng tâm “phản ứng” sang “chủ động xây dựng”, từ quản lý thông tin sang quản trị nhận thức, từ triển khai đơn lẻ sang vận hành hệ sinh thái đồng bộ. Tất cả đều hướng tới mục tiêu cốt lõi là hình thành và củng cố niềm tin xã hội một cách bền vững. Đây chính là nền tảng để nâng cao hiệu quả đấu tranh tư tưởng trong bối cảnh mới, bảo đảm sự vững chắc lâu dài của hệ giá trị và nền tảng tư tưởng của Đảng.

3. Định hướng tiếp cận tư duy chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Trước hết, cần quán triệt sâu sắc quan điểm lấy “xây” làm cơ sở, “chống” là yêu cầu thường xuyên, trong đó xây dựng, củng cố và lan tỏa hệ giá trị đúng đắn phải được đặt ở vị trí trung tâm của toàn bộ hoạt động. Trong điều kiện không gian thông tin mở và đa chiều hiện nay, nếu không hình thành được nền tảng nhận thức tích cực, ổn định và có sức đề kháng từ bên trong xã hội, thì mọi nỗ lực đấu tranh phản bác sẽ khó đạt hiệu quả bền vững. Do đó, định hướng căn bản không phải là gia tăng tần suất “chống”, mà là nâng cao chất lượng “xây”, làm cho cái đúng trở nên rõ ràng, thuyết phục và có khả năng dẫn dắt nhận thức xã hội.

Thực tiễn hoạt động đấu tranh tư tưởng lý luận thời gian gần đây cho thấy, bên cạnh những quan điểm sai trái, thù địch trực diện, thời gian gần đây xuất hiện không ít cách tiếp cận lệch lạc đối với vấn đề đổi mới tư duy trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trong đó có việc hiểu sai hoặc cố tình xuyên tạc tư duy kiến tạo. Một số ý kiến cực đoan cho rằng, nhấn mạnh “xây dựng và lan tỏa cái đúng” sẽ làm “giảm tính chiến đấu”, né tránh đấu tranh; ngược lại, có quan điểm lại tuyệt đối hóa vai trò của công nghệ và truyền thông, xem nhẹ nền tảng lý luận chính trị. Những cách nhìn nhận này, dù dưới hình thức nào, đều dẫn đến sự lệch hướng trong nhận thức và hành động. Thực chất, tư duy kiến tạo không phải là sự thay thế cho đấu tranh, mà là nâng tầm đấu tranh lên một phương thức hiệu quả hơn, bền vững hơn, trong đó “xây” và “chống” thống nhất biện chứng với nhau, lấy “xây” làm nền tảng, “chống” là yêu cầu thường xuyên. Việc nhận diện và đấu tranh với các quan điểm lệch lạc này có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm quá trình đổi mới tư duy được thực hiện đúng hướng, không bị lợi dụng hoặc xuyên tạc.

Trên nền tảng đó, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được tổ chức theo hướng chủ động, có dự báo và có khả năng dẫn dắt. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt phương thức, mà là sự chuyển biến về tư duy, từ cách tiếp cận thiên về xử lý tình huống sang cách tiếp cận định hình và kiểm soát quá trình. Trong bối cảnh thông tin vận động nhanh, lan tỏa mạnh và khó kiểm chứng, nếu không đi trước một bước trong nhận diện các xu hướng tư tưởng và các vấn đề có khả năng tác động đến xã hội, thì công tác bảo vệ sẽ luôn rơi vào thế bị động. Vì vậy, định hướng chủ động phải được thể hiện ở khả năng dự báo sớm, cung cấp thông tin kịp thời, định hướng đúng trọng tâm và từng bước tạo lập thế dẫn dắt trong không gian thông tin. Khi đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là “giữ vững” cái đã có, mà còn là quá trình chủ động kiến tạo và định hình nhận thức xã hội theo những giá trị mà Đảng đã xác lập.

Cùng với yêu cầu chủ động, định hướng tiếp cận tư duy kiến tạo đòi hỏi phải được triển khai trên cơ sở một hệ thống đồng bộ, khắc phục tình trạng phân tán, cục bộ trong tổ chức thực hiện. Trong thực tiễn, một trong những hạn chế lớn là các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, đấu tranh tư tưởng còn thiếu sự liên kết, mỗi lực lượng, mỗi kênh thông tin vận hành theo logic riêng, chưa tạo được sức mạnh tổng hợp. Do đó, cần chuyển sang tiếp cận hệ thống, trong đó các thành tố như báo chí, xuất bản, giáo dục, đào tạo, không gian mạng và các thiết chế văn hóa - xã hội được kết nối trong một chỉnh thể thống nhất, có sự điều phối và định hướng chung. Khi các kênh này vận hành đồng bộ, thông tin chính thống sẽ được lan tỏa đa chiều, được củng cố qua nhiều tầng nấc, qua đó tạo ra hiệu ứng cộng hưởng trong việc định hình và củng cố niềm tin xã hội. Đây chính là điều kiện quan trọng để chuyển từ hoạt động tuyên truyền đơn lẻ sang kiến tạo một môi trường tư tưởng lành mạnh và ổn định.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, định hướng tiếp cận tư duy kiến tạo càng đòi hỏi phải gắn chặt với việc khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ như một nền tảng nâng cao năng lực quản trị. Nếu trước đây, hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và phương thức quản lý hành chính, thì hiện nay cần từng bước chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó việc thu thập, phân tích và sử dụng thông tin về hành vi, xu hướng tiếp nhận của các nhóm đối tượng trở thành cơ sở cho dự báo và ra quyết định. Công nghệ không chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, mà còn là yếu tố cấu thành năng lực điều hành trong môi trường thông tin số. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả và công nghệ được ứng dụng phù hợp, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng sẽ nâng cao được tính chính xác, tính kịp thời và khả năng thích ứng với những biến động nhanh chóng  của thực tiễn.

Tuy nhiên, dù tiếp cận theo hướng nào, yếu tố có ý nghĩa quyết định vẫn là con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, đảng viên, những chủ thể trực tiếp tổ chức, vận hành và lan tỏa các giá trị tư tưởng trong đời sống xã hội. Tư duy kiến tạo đòi hỏi đội ngũ này không chỉ thực hiện vai trò triển khai, mà phải thực sự trở thành chủ thể dẫn dắt, có khả năng định hình môi trường tư tưởng, tạo lập cơ chế vận hành và khơi dậy sự tham gia của các lực lượng khác. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên cần được phát huy như một “tác nhân lan tỏa”, chủ động tham gia vào quá trình truyền tải, bảo vệ và củng cố các giá trị đúng đắn trong cả không gian thực và không gian mạng. Chính sự chuyển biến từ vai trò “thực hiện” sang “kiến tạo” của các chủ thể sẽ tạo ra sức mạnh nội sinh, bảo đảm cho các định hướng được hiện thực hóa một cách bền vững.

Như vậy, định hướng tiếp cận tư duy chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là sự điều chỉnh về phương thức triển khai, mà là sự tái cấu trúc toàn diện cách thức tổ chức hoạt động trên các phương diện: mục tiêu, phương thức, lực lượng và công cụ. Việc quán triệt và vận hành đồng bộ các định hướng này sẽ tạo cơ sở để chuyển hóa tư duy kiến tạo từ nhận thức lý luận thành năng lực thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới.

4. Giải pháp triển khai tiếp cận tư duy chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Trên cơ sở những định hướng đã xác lập, việc triển khai tư duy chủ động, kiến tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được cụ thể hóa bằng các giải pháp đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm chuyển hóa từ nhận thức sang hành động thực tiễn một cách hiệu quả.

Một là, cần đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tổ chức công tác tuyên truyền, giáo dục theo hướng lấy xây dựng và lan tỏa hệ giá trị đúng đắn làm trục trung tâm. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin chính thống, mà phải hướng tới kiến tạo niềm tin, làm cho các giá trị của Đảng thẩm thấu vào nhận thức, trở thành nhu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên và quần chúng. Muốn vậy, cần chú trọng nâng cao chất lượng nội dung, bảo đảm tính khoa học, tính thuyết phục và khả năng lan tỏa; đồng thời đổi mới hình thức thể hiện theo hướng linh hoạt, hiện đại, phù hợp với đặc điểm tiếp nhận thông tin của từng đối tượng trong môi trường số.

Hai là, nâng cao năng lực dự báo, định hướng và dẫn dắt thông tin, từng bước hình thành thế chủ động trong không gian tư tưởng. Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường nghiên cứu, nắm bắt tình hình tư tưởng xã hội, kịp thời phát hiện những vấn đề nảy sinh, những xu hướng có khả năng tác động tiêu cực để chủ động xây dựng phương án thông tin phù hợp. Việc cung cấp thông tin phải bảo đảm nhanh, chính xác, có định hướng rõ ràng, qua đó góp phần định hình nhận thức từ sớm, từ xa, hạn chế tối đa tác động của các thông tin xấu độc.

Ba là, xây dựng và vận hành đồng bộ hệ sinh thái truyền thông, tư tưởng, phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng và phương tiện. Cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tuyên giáo, báo chí, giáo dục, đào tạo, lực lượng chuyên trách trên không gian mạng và các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm sự thống nhất về định hướng, nội dung và phương thức triển khai. Đồng thời, chú trọng kết hợp hài hòa giữa các kênh truyền thống và hiện đại, giữa không gian thực và không gian mạng, tạo nên sự lan tỏa đa chiều, liên tục và bền vững của thông tin chính thống.

Bốn là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ công tác quản trị nhận thức. Cần từng bước xây dựng hệ thống thu thập, phân tích dữ liệu về hành vi, xu hướng tiếp nhận thông tin của các nhóm đối tượng, làm cơ sở cho việc hoạch định nội dung, lựa chọn phương thức và điều chỉnh hoạt động tuyên truyền. Đồng thời, ứng dụng các nền tảng số, các công cụ truyền thông hiện đại nhằm nâng cao khả năng tiếp cận, tương tác và lan tỏa thông tin, đáp ứng yêu cầu của môi trường truyền thông mới.

Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và năng lực thích ứng với môi trường số. Đây là lực lượng nòng cốt quyết định hiệu quả triển khai tư duy kiến tạo. Do đó, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng toàn diện, không chỉ về lý luận chính trị mà cả về kỹ năng truyền thông, khả năng phân tích, dự báo và sử dụng công nghệ. Đồng thời, phát huy vai trò của mỗi cán bộ, đảng viên như một chủ thể tích cực trong việc lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, góp phần tạo dựng môi trường tư tưởng lành mạnh.

Sáu là, hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích, tạo động lực cho các chủ thể tham gia vào quá trình kiến tạo và lan tỏa giá trị tư tưởng. Cần có cơ chế đánh giá, ghi nhận và khen thưởng kịp thời đối với những tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực; đồng thời xây dựng môi trường thuận lợi để khuyến khích sáng tạo, đổi mới trong công tác tuyên truyền, giáo dục và đấu tranh tư tưởng. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng từ nhiệm vụ mang tính hành chính sang một quá trình xã hội hóa rộng rãi, có sự tham gia chủ động của nhiều lực lượng.

Kết luận

Trong bối cảnh không gian thông tin biến động nhanh chóng và ngày càng phức tạp, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở cách tiếp cận mang tính phản ứng, mà đòi hỏi phải được đặt trên nền tảng của tư duy chủ động, kiến tạo. Đây không chỉ là sự đổi mới về phương thức, mà là sự chuyển biến căn bản về nhận thức và cách thức tổ chức thực hiện, hướng tới việc hình thành, củng cố và lan tỏa hệ giá trị đúng đắn trong toàn xã hội.

Trong không gian thông tin số, nơi tốc độ lan truyền nhanh hơn khả năng kiểm chứng và cảm xúc nhiều khi chi phối lý trí, ai chủ động kiến tạo được hệ giá trị và dẫn dắt được nhận thức xã hội, người đó sẽ nắm giữ lợi thế trên trận tuyến tư tưởng. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, xét đến cùng, không chỉ là nhiệm vụ “giữ vững”, mà là quá trình “chủ động kiến tạo” để cái đúng trở thành dòng chảy chủ đạo trong đời sống xã hội.

Việc quán triệt và triển khai đồng bộ các định hướng, giải pháp theo tư duy kiến tạo sẽ góp phần chuyển công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng từ thế bị động sang chủ động, từ xử lý sang phòng ngừa, từ đối phó sang dẫn dắt. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch, mà quan trọng hơn là tạo dựng nền tảng niềm tin vững chắc, bền lâu trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đây chính là điều kiện có ý nghĩa quyết định để bảo đảm sự vững chắc của nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới./.

Lưu Xuân Long

Tài liệu tham khảo:

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, Hà Nội.

2. Ban Chỉ đạo 35 Trung ương (2023), Tài liệu bồi dưỡng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Hà Nội.

3. Ban Tuyên giáo Trung ương (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

4. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội.

5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I,II,Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I,II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

7. Nguyễn Phú Trọng (2021), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.