Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển đội ngũ nhà giáo và sự vận dụng của Đảng trong giai đoạn hiện nay

Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển đội ngũ nhà giáo

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò then chốt của đội ngũ nhà giáo trong sự nghiệp giáo dục cách mạng. Người khẳng định: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục... không có giáo dục, không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế - văn hoá”(2) và “nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con em nhân dân thì làm sao mà xây dựng Chủ nghĩa xã hội được”(3). Nghĩa là không có nhà giáo thì không có giáo dục và không có giáo dục thì không có bất kỳ sự nghiệp cách mạng vẻ vang nào được thực hiện. Đó là sự khẳng định vai trò quyết định của nhà giáo đối với sự nghiệp giáo dục và vận mệnh của dân tộc.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người thầy giáo tốt, xứng đáng là người thầy vẻ vang nhất, dù tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương. Song những người thầy giáo tốt là những người anh hùng thầm lặng, luôn âm thầm cống hiến cho đất nước, cho xã hội. Mặc dù “Không có tượng đồng bia đá, không có gì là oanh liệt”(4) nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định nhà giáo được đóng góp cho sự nghiệp “trồng người” cũng là một vinh dự và trách nhiệm “vẻ vang nhất” của người chiến sĩ cách mạng: “Nhiệm vụ của các cô giáo, thầy giáo rất nặng nề nhưng rất vẻ vang”(5) . Chính từ vị trí, vai trò và nhiệm vụ quan trọng của đội ngũ nhà giáo trong sự nghiệp giáo dục, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo.

Thứ nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu xây dựng đội ngũ nhà giáo có phẩm chất đạo đức. Người căn dặn: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị. Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức… Cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con”(6), “Muốn dạy cho trẻ em thành người tốt thì trước hết các cô, các chú phải là người tốt”(7).

Thứ hai, bên cạnh việc trau dồi phẩm chất đạo đức, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn yêu cầu nhà giáo phải hoàn thiện tài năng, không ngừng trau dồi, học tập và không ngừng nâng cao kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ giảng dạy của mình.  Người luôn khẳng định, đức và tài là một thể thống nhất, tương hỗ nhau, trong đó đức là nền tảng của tài, đức giúp định hướng cho tài năng phát triển và phát triển đúng hướng. Mặt khác, Người cũng nhấn mạnh, nếu một người chỉ “có đức mà không có tài ví như ông Bụt không làm hại gì, nhưng cũng không lợi gì cho loài người”. “Có tài mà không có đức là hỏng. Có đức mà chỉ i, tờ thì dạy thế nào?”(8)

Thứ ba, để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu nhà giáo trước khi tham gia vào quá trình giáo dục phải cải tạo tư tưởng của bản thân mình, bởi thời điểm đó, nước ta mới giành được độc lập, vừa bước ra từ nền giáo dục dưới chế độ phong kiến và gần trăm năm bị thực dân Pháp đô hộ. Dưới chế độ giáo dục như vậy, nhà giáo chỉ là những thầy đồ gõ đầu trẻ “kiếm cơm”. Người đến trường được đào tạo nên những kẻ làm tay sai, làm tôi tớ cho một bọn thực dân người Pháp. Trường học lập ra không phải để giáo dục cho thanh niên Việt Nam một nền học vấn tốt đẹp và chân thực, mở mang trí tuệ và phát triển tư tưởng cho họ, mà trái lại càng làm cho họ đần độn thêm, theo chiều hướng ngu dân. Điều này trái ngược hẳn với mục đích của giáo dục theo đúng nghĩa của nó. Do vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh, nhà giáo trong chế độ xã hội mới thì tư tưởng cũng phải mới, “phải ra sức tẩy sạch ảnh hưởng giáo dục nô dịch của thực dân còn sót lại… Và cần xây dựng tư tưởng: Dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”(9). Muốn làm được điều đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ dẫn cho đội ngũ giáo viên: “… phải nắm lấy vũ khí của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, mà ở trong xã hội cũ không thể có được, đó là thật thà tự phê bình và phê bình”(10). Thế giới quan và phương pháp luận đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lê-nin sẽ định hướng xây dựng và phát triển nền giáo dục Việt Nam theo phương châm khoa học - dân tộc - đại chúng.

Từ góc nhìn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng đội ngũ giáo viên phải gắn liền với mục tiêu cách mạng và văn hóa dân tộc. Giáo viên không chỉ dạy chữ mà còn “bồi dưỡng thế hệ công dân, cán bộ sau này”(11). Người khẳng định: “Các cô, các chú có nhiệm vụ rất quan trọng: Bồi dưỡng thế hệ công dân, cán bộ sau này. Làm tốt thì thế hệ sau này có ảnh hưởng tốt. Làm không tốt sẽ có ảnh hưởng không tốt đến thế hệ sau”. Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu phải coi trọng việc phát triển toàn diện về chính trị, chuyên môn và đạo đức của người thầy, nhằm tạo nên một lực lượng giáo viên vững mạnh, có “trí tuệ và tài năng”, xứng đáng với vai trò kiến tạo tương lai đất nước.

Xây dựng đội ngũ nhà giáo trong các giai đoạn cách mạng

Đảng ta đã vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong quá trình xây dựng đội ngũ giáo viên qua nhiều giai đoạn với những dấu mốc quan trọng: các cuộc cải cách giáo dục lớn vào các năm 1950, 1956, 1979 và những đổi mới căn bản, toàn diện kể từ Đại hội VI của Đảng (tháng 12-1986). Mỗi giai đoạn đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giáo dục đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Với tư duy đổi mới sáng tạo, ngay từ Nghị quyết số 142-NQ/TW, ngày 28-6-1966, của Đảng Lao động Việt Nam, “Về đào tạo và bồi dưỡng cán bộ khoa học, kỹ thuật và cán bộ quản lý kinh tế” đã nêu rõ giải pháp: Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giảng dạy và cải tiến chương trình, nội dung giảng dạy vì đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ; cải tiến phương pháp đào tạo cán bộ, gắn liền học tập với lao động, sản xuất. Trên tinh thần đó, các văn kiện tiếp theo của Đảng đều nhấn mạnh tính cấp thiết của nhiệm vụ xây dựng đội ngũ nhà giáo, đặc biệt là Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 4-11-2013, của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” đã khẳng định, các thầy, cô giáo là những chủ thể đóng vai trò quyết định chất lượng giáo dục. Vì vậy, nội dung về phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của Nghị quyết số 29-NQ/TW. Đây chính là sự cụ thể hóa tư tưởng lúc sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc xây dựng một đội ngũ đông đảo nhà giáo có phẩm chất đạo đức, thực sự yêu nghề, hết lòng vì sự nghiệp giáo dục, không ngừng nâng cao trình độ, năng lực, là tấm gương sáng cho người học noi theo.

Với một tầm nhìn chiến lược, trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22-8-2025, của Bộ Chính trị, về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo ra đời, là một trong những nghị quyết chiến lược, định hướng cuộc cách mạng toàn diện trong công tác giáo dục, trong đó có đổi mới mạnh mẽ về thể chế với chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội cho đội ngũ nhà giáo. Đảng ta xác định, nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo; coi trọng danh dự người thầy, tôn vinh người thầy trong xã hội.  

Thể chế hóa quan điểm của Đảng, hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật có nội dung quy định về quyền, nghĩa vụ của nhà giáo đã được ban hành(12). Các văn bản này đóng vai trò quan trọng, vừa là cơ sở ghi nhận địa vị pháp lý của nhà giáo trong hoạt động “trồng người”, vừa là hành lang pháp lý để các chủ thể trong xã hội phát huy trách nhiệm thực hiện đúng, đủ chức năng cần thiết bảo đảm chất lượng giảng dạy, góp phần thúc đẩy công cuộc xây dựng xã hội học tập ở Việt Nam. Bên cạnh đó, các văn bản quy phạm pháp luật cũng ghi nhận nhiều chính sách ưu đãi để chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhà giáo. Luật Giáo dục năm 2019 và các quy định liên quan cho phép giáo viên hưởng lương và phụ cấp từ ngân sách nhà nước, với hệ số lương và phụ cấp ưu đãi nghề (từ 30% đến 70% tùy khu vực khó khăn). Luật Nhà giáo năm 2025 quy định lương giáo viên được xếp cao nhất trong hệ thống khung lương viên chức; đồng thời mở rộng các chế độ phụ cấp đặc thù, như phụ cấp trách nhiệm, ưu đãi vùng khó khăn, thâm niên,… nhằm cải thiện thu nhập và ổn định đời sống giáo viên. Đặc biệt, chính sách hưu trí linh hoạt cho giáo viên mầm non (được nghỉ hưu trước tối đa 5 năm mà không bị trừ lương hưu) và chính sách khuyến khích nhân lực chất lượng cao (cho phép nhà giáo có học hàm, học vị cao làm việc lâu hơn tuổi nghỉ hưu) được luật hóa nhằm tạo cơ chế “đặc thù” để thu hút nhân tài cho ngành giáo dục.

Trong thời gian qua, công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo đạt được nhiều thành tựu. Lực lượng giáo viên, giảng viên đã có chuyển biến tích cực cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu đổi mới giáo dục. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn ngày càng tăng, đạt trên 90% với tất cả các cấp học từ tiểu học đến trung học phổ thông. Nội dung chương trình bồi dưỡng nhà giáo được đổi mới, tập trung vào kiến thức và kỹ năng thực tế, đáp ứng yêu cầu của công tác giảng dạy hiện nay. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chú trọng cả về số lượng và chất lượng, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp “trồng người”. Chính sách thu hút sinh viên giỏi vào ngành sư phạm đã được triển khai hiệu quả, đúng quy định. Công tác quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục và điều chỉnh biên chế tạo điều kiện thuận lợi cho việc bố trí, sử dụng đội ngũ nhà giáo, góp phần giải quyết tình trạng thiếu giáo viên ở một số địa phương(12), cơ bản đáp ứng nhu cầu, yêu cầu về đội ngũ nhà giáo của địa phương, vùng miền. Với sự đầu tư đúng mức về chế độ, chính sách, đội ngũ nhà giáo có điều kiện để phát triển chuyên môn, nâng cao chất lượng giảng dạy. Sự phát triển về quy mô và trình độ của đội ngũ giáo viên góp phần quan trọng giúp Việt Nam duy trì và nâng cao thành tựu phổ cập giáo dục, mở rộng cơ hội học tập, đồng thời khẳng định vị thế quốc gia có nền giáo dục phát triển trong khu vực Đông Nam Á. Học sinh Việt Nam liên tục đạt thành tích cao trong các kỳ thi Olympic quốc tế, điểm đánh giá PISA của Việt Nam thuộc nhóm đầu khu vực, phản ánh năng lực giảng dạy và sự tận tâm của nhà giáo trong công cuộc đổi mới phương pháp giáo dục. Nhiều mô hình dạy học mới, lấy người học làm trung tâm, đã được triển khai rộng rãi trong các trường học. Đội ngũ giáo viên trẻ, năng động, có trình độ công nghệ thông tin tốt đang từng bước đóng góp cho chuyển đổi số trong giáo dục - một xu hướng quan trọng hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển đội ngũ nhà giáo và thực hiễn công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo vẫn còn hạn chế nhất định. Đội ngũ nhà giáo vừa thiếu về số lượng, vừa mất cân đối giữa các môn học, giữa các vùng, miền. Tình trạng thiếu giáo viên chất lượng cao ở các môn học, nhất là môn đặc thù như tin học, ngoại ngữ, âm nhạc, mỹ thuật… vẫn phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy và phát triển năng lực toàn diện cho người học. Bên cạnh đó, vẫn còn có hiện tượng xúc phạm danh dự, nhân phẩm, xâm phạm thân thể cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên trong cơ sở giáo dục; tham nhũng, tiêu cực trong giáo dục - đào tạo gây nhức nhối dư luận (bạo lực học đường, chạy điểm, chạy bằng cấp...). Một bộ phận giáo viên ít dành thời gian tự học, nghiên cứu khoa học, thiếu chuyên tâm đổi mới phương pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy. Công tác xây dựng, hoàn thiện và thực thi chính sách đối với đội ngũ nhà giáo, nhất là chính sách tiền lương, chưa thật sự đồng bộ và hiệu quả. Chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên còn thiếu tính chiến lược và chưa đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng không ít nhà giáo chưa đáp ứng về kiến thức, kỹ năng sư phạm, trình độ ngoại ngữ dẫn đến tình trạng còn lúng túng trong tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực cho người học. Đại hội XIII của Đảng nhận định: “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, trên một số mặt vẫn còn bất cập về chất lượng, số lượng, cơ cấu và chính sách đãi ngộ”(13).

Giải pháp để phát triển đội ngũ nhà giáo trong giai đoạn hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, việc thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm và hết sức quan trọng. Để công cuộc này đạt hiệu quả, việc quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, đặc biệt là chiến lược “xây dựng đội ngũ nhà giáo” là rất quan trọng, theo đó cần thực hiện một số giải pháp:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của nhà nước: Thực hiện nhất quán quan điểm phát triển đội ngũ nhà giáo theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hợp lý hóa cơ cấu đội ngũ. Hoàn thiện khung pháp lý, liên quan đến phát triển đội ngũ nhà giáo, nhất là rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật tạo cơ sở nâng cao chất lượng nhà giáo, thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Sớm ban hành các văn bản hướng dẫn Luật Nhà giáo năm 2025 nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất về tuyển dụng, quản lý, sử dụng đội ngũ nhà giáo, cũng như quy định về định mức số lượng, chuẩn giáo viên đối với các cấp học. Thực hiện sắp xếp, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động đối với nhà giáo bảo đảm đúng quy định về định mức số lượng, chuẩn giáo viên, khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và bảo đảm nguyên tắc: “Ở đâu có học sinh thì ở đó phải có giáo viên”.

Hai là, nâng cao phẩm chất đạo đức và trách nhiệm nêu gương: Xây dựng đội ngũ nhà giáo có phẩm chất đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp cao, là tấm gương sáng theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Mỗi nhà giáo cần chủ động tu dưỡng, nâng cao phẩm chất đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh như thanh liêm, trung thực, đặt lợi ích của đất nước lên trên lợi ích cá nhân. Quá trình tu dưỡng bản thân phải thường xuyên, liên tục. Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về vai trò và trách nhiệm cao cả của nhà giáo trong xã hội dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh. Xây dựng môi trường làm việc văn hóa, dân chủ để nhà giáo phát huy năng lực. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ trách nhiệm nêu gương gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Xây dựng môi trường giáo dục chuẩn mực thông qua tăng cường thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử trong nhà trường, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm đạo đức nghề nghiệp, góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.

Ba là, phát triển trí tuệ và nâng cao trình độ chuyên môn (tư duy, năng lực và kỹ năng hiện đại) là giải pháp cốt lõi để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Cần tập trung vào việc bồi dưỡng kiến thức chuyên môn vững vàng, năng lực sư phạm hiện đại và tư duy đổi mới cho đội ngũ nhà giáo. Nhà giáo cần chuyển đổi tư duy từ người truyền đạt thông tin sang người kiến tạo và định hướng kiến thức, tập trung phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của người học. Chú trọng bồi dưỡng kỹ năng thiết kế bài giảng theo hướng kích thích tư duy phản biện, tư duy hệ thống và khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh, sinh viên. Trang bị và bồi dưỡng kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng học tập số hóa trong giảng dạy, quản lý lớp học và đánh giá học sinh, nhằm tối ưu hóa hiệu quả giáo dục. Tạo điều kiện và cơ chế khuyến khích nhà giáo tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, cải tiến phương pháp giảng dạy, tự làm chủ và phát triển nội dung chuyên môn của mình.

Mỗi nhà giáo cần trang bị hành trang kiến thức đầy đủ, không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn có cái nhìn sâu sắc, toàn diện về môn học, đồng thời mở rộng kiến thức liên ngành để tích hợp hiệu quả vào bài giảng. Tập trung bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý, giảng dạy đáp ứng yêu cầu chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở theo quy định tại Nghị định số 71/2020/NĐ-CP, ngày 30-6-2020, của Chính phủ, “Quy định lộ trình thực hiện nâng trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở”. Tiến hành chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo các cấp. Triển khai tích cực công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công khai kết quả thực hiện. Tổ chức thực hiện nghiêm túc và hiệu quả việc đánh giá kết quả quá trình đào tạo, bồi dưỡng hằng năm của nhà giáo để phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu, bảo đảm chất lượng đầu ra.

Bốn là, thực hiện đồng bộ chính sách, chế độ đãi ngộ nhằm tạo động lực, khuyến khích đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác, cống hiến và sáng tạo. Theo tinh thần Nghị quyết số 45-NQ/TW, ngày 24-11-2023, “Về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới” và Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22-8-2025, “Về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo”, cần hoàn thiện cơ chế, chính sách tiền lương, phụ cấp, ưu đãi nghề nghiệp; đẩy mạnh chính sách thu hút học sinh, sinh viên giỏi vào ngành sư phạm; đồng thời, xây dựng cơ chế đánh giá, khen thưởng minh bạch, gắn với hiệu quả công tác và phẩm chất nghề nghiệp. Việc xây dựng và hoàn thiện chính sách phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, góp phần nâng cao vị thế xã hội và đời sống vật chất, tinh thần của đội ngũ nhà giáo.

Năm là, tăng cường công tác kiểm định, đánh giá và giám sát chất lượng đội ngũ nhà giáo.

Tổ chức đánh giá định kỳ, khách quan, thực chất kết quả đào tạo, bồi dưỡng và hoạt động giảng dạy của đội ngũ nhà giáo; gắn kết quả đánh giá với quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật và chính sách đãi ngộ. Đẩy mạnh kiểm định chất lượng giáo dục, công khai minh bạch kết quả kiểm định, bảo đảm trách nhiệm giải trình, tạo động lực cho đội ngũ nhà giáo không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao năng lực, phẩm chất, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới./.

----------------------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 11, tr. 528
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 10, tr. 345
(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 14, tr. 403
(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 10, tr. 345
(5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 14, tr. 747
(6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 12, tr. 270
(7) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 12, tr. 78
(8) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 12, tr. 269
(9) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 10, tr. 185
(10) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 12, tr. 266
(11) Đơn cử như Luật Nhà giáo năm 2025, Luật Giáo dục năm 2019, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014, Luật Giáo dục đại học năm 2012, Quyết định số 732/QĐ-TTg, ngày 29-4-2016, của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông giai đoạn 2016 - 2020, định hướng đến năm 2025”, Quyết định số 1299/QĐ-TTg, ngày 3-10-2018, của Thủ tướng Chính phủ, về việc thực hiện Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025”
(12) Giai đoạn 2021 - 2025, cả nước được giao bổ sung 94.714 biên chế, trong đó riêng năm 2021 bổ sung khoảng 30.000 biên chế (bao gồm 20.000 biên chế giáo viên cho các môn học mới cấp tiểu học, cấp trung học phổ thông và 10.000 biên chế giáo viên mầm non cho các tỉnh vùng sâu, vùng xa khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (không bao gồm 5 tỉnh Tây Nguyên và 14 tỉnh, thành phố được bổ sung 20.300 biên chế giáo viên mầm non năm 2019)
(13)Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. I, tr. 83