Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay

1. Đặt vấn đề

Công tác nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay là nhiệm vụ quan trọng, nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh trong bối cảnh mới. Thực tiễn cho thấy, năng lực, trình độ lý luận của một bộ phận cán bộ xã còn hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và công tác quản lý nhà nước. Trong khi đó, chương trình, phương pháp đào tạo ở một số cơ sở còn chậm đổi mới, chưa gắn chặt với thực tiễn địa phương. Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã là hết sức cần thiết và cấp bách, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ của tỉnh.

2. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay

Trên cơ sở bám sát Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 9/10/2014 của Bộ Chính trị về công tác lý luận và định hướng nghiên cứu đến năm 2030; Quy định số 57-QĐ/TW ngày 8/2/2022 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị; Nghị định số 29/2024/NĐ-CP ngày 1/5/2024 của Chính phủ quy định về tiêu chuẩn lý luận chính trị, quản lý nhà nước với các chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan hành chính nhà nước; Quy định số 350-QĐ/TW ngày 29/8/2025 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị… Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã nghiêm túc quán triệt nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ cấp xã nói riêng; trong đó, bám sát: “đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, lực lượng vũ trang (gọi chung là cán bộ); các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy” (Ban Bí thư, 2025).

Thời gian qua, công tác xây dựng chủ trương, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ cấp xã nói riêng luôn được Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa chú trọng. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa đã ban hành Đề án số 18-ĐA/TU, ngày 11/6/2025 về sắp xếp, sử dụng trung tâm chính trị cấp huyện hiện có trực thuộc đảng ủy cấp xã. Theo Đề án được ban hành, cấp ủy cấp huyện quyết định kết thúc hoạt động của Trung tâm chính trị huyện, thị, thành phố trước 01/7/2025. Toàn tỉnh có 08 trung tâm chính trị trực thuộc đảng ủy cấp ủy cấp xã: Gồm Trung tâm chính trị Nha Trang, Trung tâm chính trị Cam Ranh, Trung tâm chính trị Ninh Hòa, Trung tâm chính trị Vạn Ninh, Trung tâm chính trị Diên Khánh, Trung tâm chính trị Cam Lâm, Trung tâm chính trị Khánh Vĩnh, Trung tâm chính trị Khánh Sơn (Hải Quang, 2025). Đây là những đơn vị sự nghiệp trực thuộc đảng ủy cấp xã, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của ban thường vụ cấp ủy cấp xã nơi có trụ sở trung tâm chính trị.

Hàng năm, Tỉnh đã ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chi tiết, cụ thể làm cơ sở để các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ kế hoạch chủ động tổ chức thực hiện đào tạo đảm bảo tiến độ theo kế hoạch đề ra (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2025, tr.2), ví dụ như Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp đăng ký nhu cầu theo học các khóa học lý luận chính trị như trung cấp, cao cấp theo từng tiêu chuẩn cụ thể, coi đây là nhiệm vụ then chốt nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và hiệu quả quản lý ở cơ sở. Trên cơ sở bám sát nghị quyết của Trung ương và định hướng của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, đặc biệt là Trường Chính trị tỉnh xây dựng kế hoạch đào tạo cán bộ cấp xã hằng năm một cách bài bản, khoa học, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã theo hướng thiết thực, chú trọng trang bị kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng; đồng thời lồng ghép nhiều chuyên đề gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới và phòng, chống tham nhũng (Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, 2025, tr.1).

Bên cạnh đó, công tác xây dựng và thực hiện chương trình, nội dung, phương thức đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ xã của tỉnh Khánh Hòa luôn được quan tâm thông qua việc phân định rõ chức năng cho các cơ quan tham mưu, đặc biệt là Trường Chính trị tỉnh. Theo đó, Trường Chính trị tỉnh có vai trò trọng tâm trong việc xây dựng và thực hiện chương trình, nội dung, hình thức và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cấp xã một cách hợp lý và hiệu quả. Theo đó, Trường Chính trị tỉnh đã chủ động rà soát, cập nhật chương trình đào tạo theo chuẩn của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng thời điều chỉnh nội dung phù hợp với điều kiện thực tiễn các xã trên địa bàn tỉnh, đặc biệt trong bối cảnh sáp nhập các xã khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp như hiện nay. Nội dung chương trình được cập nhật kịp thời các chỉ thị, nghị quyết mới của Trung ương và Tỉnh ủy. Đồng thời, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã cập nhật, bổ sung kiến thức theo tình hình mới với các chuyên đề như: Cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế biển, xây dựng nông thôn mới, phòng chống tham nhũng, tiêu cực… nhằm gắn lý luận với thực tiễn (Lâm Anh, 2025).

Mặt khác, phương thức đào tạo cũng được đa dạng hóa, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cán bộ cấp xã trong quá trình học tập. Ngoài các lớp trung cấp lý luận chính trị tập trung truyền thống, tỉnh còn tổ chức các hệ lớp không tập trung, cho phép học viên vừa làm việc vừa tham gia khóa học theo lịch linh hoạt. Bên cạnh đó, các khóa bồi dưỡng ngắn hạn theo chức danh, chuyên đề được triển khai thường xuyên, tập trung vào những kiến thức và kỹ năng thiết thực phục vụ yêu cầu nhiệm vụ ở cơ sở. Nhờ sự kết hợp này, cán bộ cấp xã có thể chủ động sắp xếp thời gian, đảm bảo hoàn thành chương trình đào tạo mà không ảnh hưởng nhiều đến công việc chuyên môn hằng ngày. Tính đến tháng 11/2025, thực hiện Quy định số 145-QĐ/TW ngày 10/5/2024 của Bộ Chính trị về bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, Tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng kế hoạch cử cán bộ cấp xã tham gia các lớp như: Bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý và xây dựng nông thôn mới 2025: 1 lớp, 64 người; Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý, thực thi công vụ 2025: 1 lớp, 79 người; Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo năm 2025: 3 lớp, 164 người (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2025, tr.1).

Để nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã, Tỉnh Khánh Hòa đặc biệt chú trọng công tác tuyển chọn và cử cán bộ cấp xã dự học các khóa đào tạo, bồi dưỡng. Công tác tuyển chọn và cử cán bộ cấp xã đi học các khóa đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị được Tỉnh chỉ đạo thực hiện khá bài bản, chặt chẽ và công khai nhằm đảm bảo đúng đối tượng, phù hợp nhu cầu thực tiễn (Hoàng Ngọc Đạo, 2025). Theo đó, đội ngũ cán bộ cấp xã trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa tham gia học tập các lớp trung cấp lý luận chính trị (hệ không tập trung hoặc tập trung) theo phương thức xét tuyển; đối tượng được ưu tiên gồm cán bộ, công chức, viên chức đang công tác ở xã, phường, kể cả các cấp ủy viên, lãnh đạo, quản lý cơ sở. Việc cử cán bộ đi học được thực hiện dựa trên kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hằng năm do cấp ủy cấp xã và chính quyền phối hợp với Trường Chính trị xây dựng thông qua việc rà soát đội ngũ cán bộ ở cấp xã, đánh giá nhu cầu học tập theo vị trí việc làm, chức danh và yêu cầu chuẩn hóa về lý luận chính trị lẫn năng lực quản lý. Thực hiện Kế hoạch bồi dưỡng cho cán bộ, công chức xã trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa theo Quyết định số 263/QĐ-TTg ngày 22/02/2022 của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 2022-2025, trong năm 2024, Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa đã phối hợp Sở Nội vụ tổ chức các khóa học, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã như: Lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý điều hành cho cán bộ chủ chốt cấp xã (02 lớp); bồi dưỡng kiến thức Quản lý nhà nước Chương trình chuyên viên cho cán bộ, công chức cấp xã (03 lớp) (Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, 2024, tr.3). Nhờ việc thực hiện đồng bộ các bước: tuyển chọn đúng đối tượng, cử đi học phù hợp, kết hợp học tập với công tác, đánh giá sau khi tham gia lớp học, công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã của Khánh Hòa đã góp phần chuẩn hóa đội ngũ, nâng cao năng lực quản lý, lý luận và thực tiễn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Tỉnh Khánh Hòa luôn chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên và báo cáo viên có trình độ, bảo đảm chất lượng giảng dạy trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã. Đội ngũ này được tuyển chọn, bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng sư phạm để đáp ứng yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy. Bên cạnh đó, tỉnh đã thể hiện sự quan tâm rõ nét trong việc đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giáo dục, từ trang thiết bị dạy học, phương tiện trình chiếu hiện đại đến việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống học trực tuyến. Đồng thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy giúp đổi mới phương pháp truyền đạt, tăng tính trực quan, sinh động của bài học. Qua đó, học viên có điều kiện tiếp cận kiến thức hiệu quả hơn, nâng cao khả năng tiếp thu, vận dụng vào thực tiễn công tác (Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, 2025, tr.2). Nhờ đó, hoạt động đào tạo diễn ra thuận lợi, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa giữ vai trò trọng tâm trong xây dựng đội ngũ giảng viên và báo cáo viên phục vụ đào tạo lý luận chính trị. Nhà trường chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng sư phạm, nâng cao năng lực nghiên cứu và thực tiễn cho giảng viên, đồng thời phối hợp với các cơ quan trong tỉnh để bảo đảm chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ cấp xã. Tính đến tháng 12/2025, đội ngũ giảng viên của Trường gồm 45 người, trong đó có 39 thạc sĩ, 5 nghiên cứu sinh; 100% đạt chuẩn chức danh giảng viên lý luận chính trị. Đây là lực lượng có bản lĩnh chính trị vững vàng, am hiểu lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm chắc đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước (Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, 2025, tr.2).

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ cấp xã nói riêng ở tỉnh Khánh Hòa vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp đã và đang tạo ra những tác động nhất định đến việc triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cũng như hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế của một bộ phận cán bộ. Sự thay đổi về tổ chức, chức năng và vị trí công tác khiến một số cán bộ phải điều chỉnh kế hoạch học tập, nghiên cứu cho phù hợp với nhiệm vụ mới. Điều này phần nào ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng thực hiện các kế hoạch đã đề ra ban đầu (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2025, tr.2). Bên cạnh đó, vẫn còn xảy ra tình trạng một số cơ quan, đơn vị, địa phương điều chỉnh, bổ sung danh sách cử cán bộ tham gia các lớp đào tạo trung cấp lý luận chính trị so với danh sách đã đăng ký ban đầu. Việc thay đổi này gây khó khăn nhất định cho công tác tổ chức, quản lý lớp học. Ngoài ra, một số học viên do chưa sắp xếp hợp lý công việc tại cơ quan và hoàn cảnh gia đình nên phải xin nghỉ học, mặc dù đã có quyết định hoặc thông báo triệu tập tham gia lớp. Thực trạng trên phần nào ảnh hưởng đến kế hoạch đào tạo chung và hiệu quả tổ chức các lớp học (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2025, tr.2-3). Một bộ phận cán bộ, học viên còn thụ động trong tiếp thu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn; chương trình, tài liệu giảng dạy chưa theo kịp yêu cầu đổi mới. Thời gian học tập được bố trí tương đối ngắn trong khi khối lượng kiến thức cần truyền đạt và tiếp thu khá lớn, gây áp lực cho cả giảng viên và học viên. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin, còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới phương pháp đào tạo. Cơ chế phối hợp giữa Nhà trường và các cơ quan, đơn vị cử học viên tham gia học tập vẫn chưa thật sự chặt chẽ, ảnh hưởng đến công tác quản lý và hỗ trợ học viên. Ngoài ra, việc gắn kết hoạt động nghiên cứu khoa học với thực tiễn địa phương chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến số lượng và chất lượng các sản phẩm nghiên cứu có giá trị ứng dụng cụ thể còn hạn chế  (Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa, 2025, tr.2).

3. Giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa thời gian tới

Trong bối cảnh tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ cấp xã ngày càng cao, nhất là về bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận và năng lực vận dụng vào thực tiễn. Thời gian qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và chất lượng thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụ mới, công tác này vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định về nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền; nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo chưa thật sự linh hoạt; chất lượng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên chưa đồng đều; cơ chế phối hợp, quản lý, kiểm tra, giám sát còn bất cập. Những hạn chế trên đã ảnh hưởng đến hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng và khả năng vận dụng lý luận chính trị vào giải quyết các vấn đề thực tiễn ở cơ sở. Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cán bộ cấp xã, đáp ứng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở, việc đề xuất các giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa trong thời gian tới là hết sức cần thiết. Trên cơ sở đó, các giải pháp được xác định tập trung vào năm nội dung trọng tâm sau đây:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng về tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định vai trò quyết định của công tác cán bộ đối với sự thành bại của mọi nhiệm vụ chính trị. Người nhấn mạnh: “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” (Hồ Chí Minh, 2011, tr.280); “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc… huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” (Hồ Chí Minh, 2011, tr.309). Qua đó cho thấy, công tác cán bộ cần được nhận thức đúng, cán bộ luôn ở vị trí trọng tâm quyết định hiệu quả công việc. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã, trước hết, cấp ủy các cấp cần xác định rõ đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị không chỉ là nhiệm vụ định kỳ mà là yêu cầu chiến lược, gắn trực tiếp với chất lượng xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở. Trên cơ sở đó, coi bồi dưỡng lý luận chính trị là công cụ nâng cao bản lĩnh, năng lực tư duy và khả năng vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn.

Đối với chính quyền cấp xã, việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã phải gắn với trách nhiệm bảo đảm điều kiện để cán bộ tham gia đầy đủ các khóa học. Chính quyền xã (Đảng ủy, Ủy ban, Hội đồng nhân dân xã) cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo vị trí việc làm, nhu cầu thực tế và định hướng phát triển của địa phương. Mặt khác, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và tạo động lực để đội ngũ cán bộ cấp xã tích cực tham gia học tập. Đề cao tinh thần tự rèn luyện, nâng cao trình độ của cán bộ, trong đó nhấn mạnh lợi ích thiết thực của việc học lý luận chính trị đối với việc nâng cao kỹ năng vận động quần chúng, triển khai phong trào tại địa phương.

Hai là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và của cơ quan cấp trên đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã.

Thực tế cho thấy, một trong những giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã là tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể cùng cấp và cơ quan cấp trên. Trước hết, cấp ủy các cấp cần xác định rõ công tác đào tạo lý luận chính trị là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có bản lĩnh, tư duy và năng lực thực tiễn. Vì vậy, cấp ủy phải đưa nhiệm vụ này vào nghị quyết, chương trình công tác hằng năm; thường xuyên lãnh đạo các cơ quan tham mưu xây dựng kế hoạch đào tạo sát với yêu cầu nhiệm vụ chính trị và điều kiện thực tế của địa phương. Đồng thời, các cấp ủy cần triển khai nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, kịp thời phát hiện những hạn chế, thiếu sót để điều chỉnh.

Đối với chính quyền các cấp, vai trò chỉ đạo thể hiện ở việc đảm bảo nguồn lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, bao gồm kinh phí, cơ sở vật chất và thời gian cho cán bộ tham gia học. Chính quyền cấp tỉnh và xã phải chủ động rà soát nhu cầu đào tạo theo từng chức danh, xác định đúng đối tượng cần học, tránh tình trạng cử đi học mang tính hình thức. Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với các cơ sở đào tạo, nhất là Trường Chính trị tỉnh và trung tâm chính trị trực thuộc đảng ủy cấp ủy cấp xã trong việc mở lớp, bố trí thời gian, sắp xếp học viên phù hợp, đảm bảo hiệu quả học tập mà không ảnh hưởng đến công việc tại địa bàn. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cần chủ động phối hợp tuyên truyền, vận động, giám sát quá trình đào tạo, bồi dưỡng. Các tổ chức này cần chủ động nắm bắt tình hình cán bộ cấp xã, kịp thời phản ánh với cấp ủy và chính quyền các cấp về chất lượng đội ngũ cũng như nhu cầu bồi dưỡng lý luận chính trị. Cơ quan cấp trên trực tiếp, bao gồm Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo và Dân vận và Sở Nội vụ cần thể hiện rõ vai trò định hướng, hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá đối với công tác đào tạo cán bộ cấp xã. Các cơ quan này phải thường xuyên ban hành văn bản chỉ đạo, điều chỉnh chương trình đào tạo theo quy định mới; đồng thời tổ chức các đoàn kiểm tra để đánh giá chất lượng giảng dạy, kết quả học tập và mức độ vận dụng sau đào tạo.

Ba là, đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã.

Trong bối cảnh cả nước nói chung và tỉnh Khánh Hòa nói riêng đang thực hiện sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, việc đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cơ sở trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Vì vậy, chương trình đào tạo cần được rà soát, cập nhật theo hướng tinh gọn nhưng thiết thực, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa trình độ lý luận chính trị, vừa gắn sát với nhiệm vụ quản lý tại các xã mới sáp nhập. Chương trình phải bổ sung các chuyên đề về tổ chức bộ máy sau sáp nhập, kỹ năng điều hành địa bàn có diện tích và dân số mở rộng, giải quyết mâu thuẫn cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết, cũng như kiến thức về chuyển đổi số trong quản lý hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Về nội dung, cần tăng tính thực tiễn và tính dự báo. Ngoài các kiến thức nền tảng về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội dung bồi dưỡng phải tập trung vào các vấn đề cấp thiết như quản trị xã hội ở đơn vị hành chính mới, kỹ năng tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong sắp xếp nhân sự, quản lý đất đai, tài nguyên, trật tự đô thị và xây dựng nông thôn mới nâng cao. Bồi dưỡng kỹ năng tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của Nhân dân trong quá trình điều chỉnh địa giới hành chính cũng là yêu cầu quan trọng nhằm ổn định tình hình ngay từ cơ sở. Về phương pháp, tỉnh cần đẩy mạnh đổi mới theo hướng phát huy tính chủ động của học viên và gắn học với hành. Các lớp phải tổ chức nhiều hoạt động thảo luận nhóm, phân tích tình huống thực tế tại các địa phương, mô phỏng các tình huống quản lý phức tạp sau thay đổi địa giới. Bám sát quan điểm chỉ đạo của Đảng tại Đại hội XIII, đó là: “Đổi mới căn bản chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục lý luận chính trị theo phương châm khoa học, thực tiễn, sáng tạo và hiện đại; đưa việc bồi dưỡng lý luận, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp chiến lược đi vào nền nếp, nhất quán từ Trung ương đến cơ sở, phù hợp với từng đối tượng, chú trọng chất lượng, hiệu quả, siết chặt kỷ luật, kỷ cương” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, tr.182-183).

Bốn là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên làm nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã.

Để làm tốt công tác này, Tỉnh Khánh Hòa cần xây dựng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên có trình độ chuyên môn vững, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và phẩm chất chính trị tốt. Việc tuyển chọn và bổ nhiệm phải dựa trên “tiêu chuẩn cứng”, rõ ràng, đảm bảo vừa có năng lực giảng dạy, vừa hiểu sâu về thực tiễn quản lý cơ sở, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều xã sáp nhập, nhiệm vụ của cán bộ cơ sở ngày càng đa dạng và phức tạp. Đồng thời, cần tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, phương pháp truyền đạt và cập nhật kiến thức lý luận mới cho giảng viên, báo cáo viên. Việc này không chỉ giúp họ nâng cao kỹ năng truyền đạt, khả năng tổ chức lớp học, mà còn đảm bảo nội dung bồi dưỡng sát thực tiễn, phù hợp với yêu cầu quản lý xã sau sáp nhập. Các giảng viên cũng cần được khuyến khích nghiên cứu, biên soạn giáo trình, học liệu số, tình huống thực tế để lớp học trở nên sinh động, gắn lý luận với kinh nghiệm quản lý thực tiễn.

Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin cần được đẩy mạnh thông qua bài giảng điện tử, lớp học trực tuyến và tài liệu số, giúp cán bộ vừa học vừa đảm bảo nhiệm vụ tại cơ sở. Chú trọng xây dựng cơ chế đánh giá, kiểm tra chất lượng giảng viên, báo cáo viên thông qua phản hồi của học viên, kết quả vận dụng kiến thức sau bồi dưỡng và hiệu quả triển khai các giải pháp tại cơ sở. Việc ghi nhận thành tích, khen thưởng kịp thời những giảng viên, báo cáo viên xuất sắc sẽ tạo động lực nâng cao tinh thần trách nhiệm và chất lượng giảng dạy.

Năm là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, chú trọng hoạt động sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm trong công đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị.

Theo đó, công tác kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, bài bản, nhằm bảo đảm việc triển khai các khóa học đúng quy định, đúng đối tượng và bảo đảm chất lượng. Các cơ quan quản lý như Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Ban Tuyên giáo và Dân vận, Sở Nội vụ, Trường Chính trị tỉnh… cần xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể, đánh giá việc tổ chức lớp học, chất lượng giảng dạy, sự tham gia của cán bộ cấp xã, đồng thời phát hiện kịp thời những tồn tại, hạn chế như việc cử học viên còn mang tính hình thức, nội dung chưa sát thực tiễn, hoặc phương pháp giảng dạy chưa hiệu quả.

Hoạt động giám sát phải kết hợp giữa hình thức trực tiếp và gián tiếp, thông qua báo cáo định kỳ, phản hồi của mỗi cán bộ xã và kiểm tra thực tế tại lớp học. Việc này không chỉ giúp phát hiện và chấn chỉnh kịp thời mà còn tạo cơ chế răn đe, nâng cao trách nhiệm của các cơ sở đào tạo và người quản lý lớp học. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế đánh giá toàn diện về chất lượng đội ngũ giảng viên, báo cáo viên, chương trình, nội dung, phương pháp đào tạo và kết quả vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác của cán bộ cấp xã trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh đó, cần chú trọng tổ chức các hội nghị sơ kết, tổng kết định kỳ sau mỗi khoá đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã. Trên cơ sở đó, kịp thời đánh kết quả đạt được cũng như rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó đề xuất điều chỉnh nội dung, phương pháp và tổ chức lớp học phù hợp hơn với nhu cầu thực tiễn tại cơ sở. Bám sát Quy định số 350-QĐ/TW ngày 29/8/2025 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị, đó là: “Bám sát chủ trương, nghị quyết, quy định của Đảng về công tác đào tạo lý luận chính trị; tố chức đào tạo đúng đối tượng, tiêu chuẩn, theo phân cấp và phù hợp với chức vụ, chức danh cán bộ” (Ban Bí thư, 2025).

4. Kết luận

Có thể thấy, việc nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp xã ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần củng cố năng lực, phẩm chất và bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ cơ sở. Đây là cơ sở để cán bộ cấp xã thực hiện hiệu quả nhiệm vụ quản lý, điều hành và tham mưu trong mọi hoạt động chính trị, kinh tế – xã hội tại địa phương. Chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trực tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của hệ thống chính trị cơ sở, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cấp chính quyền và niềm tin của nhân dân. Do vậy, việc tiếp tục chú trọng và phát triển công tác này là yêu cầu cần thiết, có ý nghĩa lâu dài đối với sự ổn định và phát triển của tỉnh./.

_____________________________

Tài liệu tham khảo

(1), Ban Bí thư. (2025). Quy định số 350-QĐ/TW ngày 29/8/2025 về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị.

(2), Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.1, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

(3), Hải Quang. (2025). Khánh Hòa: Đảm bảo công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ cấp cơ sở khi sắp xếp tổ chức bộ máy, https://btgdvtukhanhhoa.vn/hoat-dong-he-thong-truong-dang-tinh/khanh-hoa-dam-bao-cong-tac-dao-tao-boi-dung-ly-luan-chinh-tri-cho-can-bo-cap-c?utm.

(4), Hoàng Ngọc Đạo. (2025). Nâng cao hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Khánh Hòa, https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/07/15/nang-cao-hieu-qua-dao-tao-boi-duong-can-bo-cong-chuc-cap-xa-tai-tinh-khanh-hoa/, ngày 15/7/2025

(5), Hồ Chí Minh. (2011). Toàn tập, t.5, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

(6), Lâm Anh. (2025). Chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030: Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, https://baokhanhhoa.vn/chinh-tri/202509/chao-mungdai-hoi-dai-bieu-dang-bo-tinh-khanh-hoa-lan-thu-i-nhiem-ky-2025-2030-doi-moi-nang-cao-chat-luong-dao-tao-boi-duong-ly-luan-chinh-tri-20b1511/, ngày 20/9/2025.

(7), Tỉnh ủy Khánh Hòa. (2025). Báo cáo số 70-BC/TU ngày 21/11/2025 tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ năm 2025 và đăng ký nhu cầu năm 2026.

(8), Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa. (2025). Báo cáo Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn mới, tháng 9/2025.

(9), Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa. (2024). Báo cáo số 5079/BC-SNV ngày 13/12/2024 về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức tỉnh Khánh Hòa năm 2024.