Những yêu cầu mới đối với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong điều kiện hiện nay

Những yêu cầu mới đối với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong điều kiện hiện nay

• Bởi Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa
• 14/01/2026 08:09:08
• 32 lượt xem
• 0 lượt thích
• 0 bình luận

Bối cảnh mới và tính tất yếu của việc nâng cao chất lượng xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Trong tiến trình cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đến sự sống còn của chế độ và tiền đồ của dân tộc1. Tuy nhiên, bước vào thập niên thứ ba của thế kỷ XXI, chúng ta không chỉ đối diện với những nhiệm vụ thường nhật mà đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Thế giới và trong nước đang có những biến chuyển sâu sắc, tạo ra những yêu cầu mới vừa cấp bách, vừa mang tính chiến lược đối với công tác chỉnh đốn Đảng. Đây không còn là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật, mà là cuộc tự đổi mới để Đảng thực sự là đạo đức, là văn minh, đủ sức dẫn dắt đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Xét về bối cảnh quốc tế, sự tác động của cục diện địa chính trị toàn cầu đang tạo ra những áp lực chưa từng có. Thế giới đang trải qua những biến động lớn, phức tạp và khó dự báo; sự cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn diễn ra gay gắt, làm gia tăng rủi ro về an ninh chính trị và kinh tế đối với các quốc gia đang phát triển. Đặc biệt, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) với sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và internet vạn vật đã làm thay đổi hoàn toàn phương thức quản trị và giao tiếp xã hội. Trong bối cảnh đó, các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng không gian mạng để thực hiện chiến lược diễn biến hòa bình, xuyên tạc tư tưởng, kích động chia rẽ nội bộ. Điều này đòi hỏi Đảng phải có bản lĩnh chính trị vững vàng hơn bao giờ hết, không chỉ để giữ vững định hướng mà còn phải nâng cao năng lực phản ứng, làm chủ công nghệ để bảo vệ nền tảng tư tưởng của mình trên mọi mặt trận.

Về thực tiễn trong nước, Việt Nam đang đứng trước những mục tiêu đầy khát vọng: trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được những mục tiêu vĩ đại này, sự lãnh đạo của Đảng phải được nâng lên một tầm cao mới. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa. Những căn bệnh của chủ nghĩa cá nhân như tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm không chỉ làm thất thoát tài sản quốc gia mà nghiêm trọng hơn là làm xói mòn niềm tin của nhân dân – tài sản quý giá nhất của Đảng. Chỉnh đốn Đảng lúc này chính là cuộc đấu tranh với chính mình, là việc gột rửa những vết bụi để giữ gìn sự trong sáng của một Đảng cầm quyền.

Tính tất yếu của việc nâng cao chất lượng xây dựng Đảng còn xuất phát từ yêu cầu chuyển đổi phương thức lãnh đạo trong điều kiện mới2. Trong một xã hội ngày càng dân chủ và trình độ dân trí ngày càng cao, Đảng không thể lãnh đạo bằng mệnh lệnh hành chính đơn thuần mà phải lãnh đạo bằng sự nêu gương, bằng trí tuệ và bằng việc thuyết phục nhân dân thông qua những chính sách thực chất. Yêu cầu về một Chính phủ số, nền kinh tế số và xã hội số đòi hỏi Đảng phải số hóa chính mình, từ việc quản lý đảng viên đến quy trình ra quyết định. Nếu Đảng không tự đổi mới, không tự chỉnh đốn để tinh gọn bộ máy và nâng cao năng lực trí tuệ, Đảng sẽ khó có thể dẫn dắt dân tộc đi đúng quỹ đạo phát triển bền vững trước những cơn sóng gió của thời đại.

Tóm lại, xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn hiện nay không chỉ là đòi hỏi của công tác nội bộ mà là mệnh lệnh từ hơi thở cuộc sống và khát vọng của dân tộc. Đó là quá trình tự làm mới để Đảng luôn giữ được sự tươi trẻ về tư tưởng, sự mạnh mẽ về tổ chức và sự liêm chính về đạo đức. Nhận thức rõ bối cảnh mới giúp chúng ta thấy rằng: Chỉnh đốn Đảng chính là để Đảng mạnh hơn, dân tin hơn và đất nước phát triển nhanh, bền vững hơn, xứng đáng với sự ủy thác của lịch sử và của nhân dân.

Những yêu cầu mới trọng tâm trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay

Bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng không chỉ dừng lại ở những nguyên tắc chung mà đòi hỏi những yêu cầu cụ thể, quyết liệt và sát thực tiễn hơn. Những yêu cầu này tập trung vào việc chuyển đổi chất lượng đội ngũ, siết chặt kỷ luật đi đôi với khuyến khích đổi mới, nhằm tạo ra một hệ thống chính trị vận hành trơn tru và liêm chính.

Yêu cầu hàng đầu và mang tính đột phá là xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và bản lĩnh theo tinh thần 6 dám. Trong bối cảnh nhiều lĩnh vực chưa có tiền lệ và các quy định pháp luật đang trong quá trình hoàn thiện, Đảng đặt ra yêu cầu mới đối với người cán bộ: Dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo và dám đương đầu với khó khăn, thử thách vì lợi ích chung3. Đây là lời giải cho tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ sai của một bộ phận cán bộ hiện nay. Tuy nhiên, yêu cầu mới cũng đòi hỏi Đảng phải xây dựng được hành lang pháp lý và cơ chế bảo vệ cán bộ một cách thực chất, để sự sáng tạo không bị bóp nghẹt và sự liêm chính không bị tổn thương trước những rủi ro khách quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Yêu cầu thứ hai là siết chặt kỷ cương và kiểm soát quyền lực từ sớm, từ xa. Quan điểm mới của Đảng xác định quyền lực phải được kiểm soát bằng hệ thống thể chế chặt chẽ, nhốt quyền lực trong lồng thể chế. Yêu cầu này đòi hỏi việc phân định rõ ràng trách nhiệm của cá nhân và tập thể, đặc biệt là người đứng đầu. Công tác kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Yêu cầu mới nhấn mạnh vào việc chủ động phòng ngừa, phát hiện các mầm mống sai phạm ngay từ khi mới phát sinh, tránh để sai phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Đây là yếu tố cốt lõi để ngăn chặn sự tha hóa của quyền lực và bảo vệ uy tín của Đảng trước nhân dân.

Yêu cầu thứ ba là chuyển mạnh từ chống sang xây, lấy đạo đức liêm chính và văn hóa công vụ làm nền tảng. Xây dựng Đảng về đạo đức hiện nay yêu cầu mỗi đảng viên phải coi danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất. Yêu cầu này đặt ra việc chuẩn hóa các chuẩn mực đạo đức cách mạng trong giai đoạn mới, gắn với việc thực hiện Nêu gương. Người có chức vụ càng cao thì yêu cầu về sự nêu gương càng phải lớn. Việc xây dựng văn hóa liêm chính không chỉ là thực hiện các quy định hành chính mà phải trở thành nhu cầu tự thân, thành nếp sống của cán bộ, đảng viên. Đảng yêu cầu một môi trường chính trị mà ở đó cán bộ không thể, không dám, không muốn và không cần tham nhũng.

Cuối cùng là yêu cầu về sự gắn kết máu thịt với nhân dân và phát huy dân chủ thực chất. Trong điều kiện hiện nay, sự hài lòng của người dân chính là thước đo cao nhất cho hiệu quả công tác xây dựng Đảng. Yêu cầu mới đòi hỏi phải thực hiện nghiêm túc phương châm: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng. Đảng không chỉ lãnh đạo nhân dân mà còn phải biết lắng nghe, tiếp thu những ý kiến phản biện của nhân dân để tự điều chỉnh chính mình. Việc dựa vào dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng là yêu cầu khách quan để phát hiện những cán bộ thoái hóa và tìm kiếm những nhân tài thực sự từ trong phong trào quần chúng. Đây chính là cội nguồn sức mạnh để Đảng luôn giữ vững bản chất cách mạng và sự ủng hộ tuyệt đối của dân tộc.

Các nhóm giải pháp đột phá nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng trong tình hình mới

Để hiện thực hóa những yêu cầu mới trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, không thể chỉ dựa vào các phương pháp truyền thống mà cần có những giải pháp mang tính đột phá, mạnh mẽ và đồng bộ. Các giải pháp này phải vừa đảm bảo tính kỷ cương, vừa tạo được động lực đổi mới để Đảng thực sự là hạt nhân dẫn dắt sự phát triển của đất nước.

Thứ nhất, đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa phương thức lãnh đạo. Đây là giải pháp đột phá để nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của Đảng. Cần triển khai đồng bộ hệ thống Đảng viên số để quản lý hồ sơ, sinh hoạt Đảng và đánh giá cán bộ dựa trên dữ liệu thực tế. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) trong việc phân tích xu hướng dư luận, dự báo các nguy cơ về tư tưởng để kịp thời có giải pháp ngăn chặn từ sớm. Việc số hóa quy trình kiểm tra, giám sát sẽ giúp giảm bớt sự chồng chéo, tăng tính khách quan và giúp Trung ương nắm bắt sát sao tình hình tại cơ sở mà không cần qua quá nhiều tầng nấc trung gian.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế sàng lọc và thay thế cán bộ một cách kiên quyết, thường xuyên. Để Đảng luôn trong sạch, cần có một cơ chế thanh lọc tự nhiên và nghiêm khắc. Phải cụ thể hóa các tiêu chuẩn để kịp thời đưa ra khỏi Đảng những đảng viên không còn đủ tư cách, những cán bộ có năng lực yếu kém, uy tín thấp mà không cần chờ hết nhiệm kỳ hay chờ đến khi bị kỷ luật. Đồng thời, cần thực hiện nghiêm chính sách có lên, có xuống, có vào, có ra trong công tác cán bộ. Việc xây dựng một bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPIs) cụ thể cho từng vị trí lãnh đạo sẽ là căn cứ khách quan nhất để bảo vệ những người làm được việc và loại bỏ những thành phần trì trệ, sáng cắp ô đi tối cắp ô về.

Thứ sáu, thực hiện hiệu quả cơ chế kiểm soát quyền lực và phòng chống lợi ích nhóm. Cần xây dựng và vận hành hiệu quả các quy định về kiểm soát quyền lực trong các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực như: công tác cán bộ, quản lý đất đai, tài sản công và đấu thầu dự án. Giải pháp đột phá là thực hiện công khai, minh bạch hóa mọi quy trình ra quyết định để nhân dân và các tổ chức đoàn thể cùng tham gia giám sát. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện chế độ tiền lương và chính sách đãi ngộ hợp lý để cán bộ không cần tham nhũng, kết hợp với chế tài xử lý nghiêm minh để cán bộ không dám tham nhũng.

Thứ tư, xây dựng văn hóa nêu gương và khơi dậy khát vọng cống hiến. Đây là giải pháp mang tính bền vững và chiều sâu. Cần biến việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở thành việc làm thường xuyên, tự giác. Trách nhiệm nêu gương phải được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực của người đứng đầu: cấp trên nêu gương cho cấp dưới, đảng viên nêu gương cho quần chúng. Khi mỗi cán bộ lãnh đạo thực sự là một tấm gương về sự tận tụy, liêm chính và trí tuệ, niềm tin của nhân dân sẽ được củng cố, tạo thành sức mạnh vô song để Đảng lãnh đạo dân tộc vượt qua mọi khó khăn. Việc khơi dậy khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường trong mỗi đảng viên chính là động cơ vĩnh cửu để công tác xây dựng Đảng đạt được những thành tựu mới.

Tóm lại, xây dựng và chỉnh đốn Đảng là một quá trình liên tục, không có điểm dừng. Những giải pháp trên nếu được thực hiện quyết liệt và đồng bộ sẽ tạo ra bước chuyển biến về chất, giúp Đảng ta ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Đó chính là tiền đề quan trọng nhất để Đảng hoàn thành sứ mệnh lịch sử, chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam cập bến vinh quang trong kỷ nguyên mới.

KẾT LUẬN

Nhìn lại hành trình cách mạng của dân tộc, có thể khẳng định rằng mọi thắng lợi của nhân dân ta đều bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt và bản lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới đang biến động khó lường và đất nước đang đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên vươn mình, công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng không còn là nhiệm vụ mang tính định kỳ, mà đã trở thành yêu cầu tự thân, có ý nghĩa sống còn đối với tiền đồ của Đảng và của chế độ. Những yêu cầu mới về chính trị, tư tưởng, đạo đức và đặc biệt là cơ chế kiểm soát quyền lực, bảo vệ cán bộ 6 dám chính là lời giải cho những bài toán hóc búa từ thực tiễn, nhằm mục tiêu cao nhất là giữ vững niềm tin tuyệt đối của nhân dân.

Xây dựng và chỉnh đốn Đảng hiện nay không chỉ là cuộc đấu tranh quyết liệt với các thế lực thù địch bên ngoài, mà quan trọng hơn, đó là cuộc đấu tranh bền bỉ với giặc nội xâm, chủ nghĩa cá nhân và sự tha hóa quyền lực ngay trong chính nội bộ. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức sâu sắc rằng: Sự trong sạch của Đảng chính là cội nguồn của sức mạnh dân tộc. Việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương phải được tiến hành song song với việc kiến tạo một môi trường chính trị nhân văn, nơi cái tốt được bảo vệ, cái mới được khuyến khích và cái ác bị đẩy lùi. Chỉ khi Đảng thực sự là đạo đức, là văn minh, mỗi quyết sách của Đảng mới có thể xoay chuyển được lòng dân, biến ý chí của Đảng thành sức mạnh vật chất vĩ đại của hàng triệu con người.

Hướng về tương lai, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, công tác xây dựng Đảng phải thực hiện một bước nhảy vọt về tư duy quản trị và ứng dụng công nghệ. Việc chuyển đổi số trong Đảng, sự minh bạch hóa trong kiểm soát quyền lực và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu sẽ là những nhịp cầu đưa Đảng tiến gần hơn với hơi thở của cuộc sống hiện đại. Chúng ta không chỉ cần những đảng viên trung kiên, mà còn cần những đảng viên trí tuệ, những lãnh đạo có tư duy đổi mới và khát vọng cống hiến cháy bỏng. Đó chính là đội ngũ sẽ chèo lái con thuyền dân tộc vượt qua những cơn sóng gió của thời đại, hiện thực hóa ước vọng về một Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.

Tóm lại, xây dựng và chỉnh đốn Đảng là sự nghiệp không có điểm dừng. Với tinh thần tự soi, tự sửa thường xuyên như rửa mặt hằng ngày, Đảng ta chắc chắn sẽ ngày càng vững mạnh, đủ sức gánh vác sứ mệnh lịch sử nặng nề nhưng vô cùng vẻ vang. Sức mạnh của Đảng nằm ở sự gắn kết máu thịt với nhân dân; và chính sự hài lòng, niềm tin của nhân dân sẽ là thước đo chính xác nhất, công tâm nhất cho sự thành công của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới.

1. Xem Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt của Đảng, https://tuyenquang.dcs.vn/DetailView/145564/38/Cong-tac-xay-dung-chinh-don-Dang-la-nhiem-vu-then-chot-cua-Dang.html

2. Xem Phạm Thị Hạnh, Tính tất yếu khách quan và mối quan hệ giữa xây dựng Đảng với bảo vệ Đảng trong bối cảnh mới, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/nghien-cu/-/2018/1072902/view_content

3. Đoàn Thế Hanh, Khuyến khích, bảo vệ cán bộ “6 dám” vì lợi ích chung, https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/khuyen-khich-bao-ve-can-bo-6-dam-vi-loi-ich-chung

NGUYỄN THỊ LUYẾN - Học viện Ngân hàng